HM-tip boren: hardmetaal getipte spiraalboren voor staal, gietijzer en RVS
Een HM-tip boor, ook bekend als hardmetaal getipte boor of spiraalboor met HM-snijkant, combineert de taaiheid van een HSS-body met een gesoldeerde hardmetalen snijkant. Het resultaat is een robuuste boor die hogere snijsnelheden en standtijden haalt dan klassieke HSS, en die minder breukgevoelig is dan een VHM-boor. Daarmee is hij de probleemoplosser voor het opboren van bestaande gaten, het uitboren van afgebroken bouteinden en het bewerken van harde of inhomogene materialen op zowel handmachines als CNC.
Bij DNS Tools vindt u HM-tip spiraalboren volgens DIN 338 met cilindrische schacht, tophoek 120° en spaanhoek 3°, geschikt voor de meest voorkomende staalsoorten, gietijzer, non-ferro en (met koeling) RVS.
Onze HM-tip boren per uitvoering
Bekijk hieronder het volledige assortiment hardmetaal getipte boren, gefilterd per diameter, lengte en uitvoering. Twijfelt u tussen VHM (volhardmetaal) en HM-tip? Lees verder onderaan deze pagina.
Niet zeker welke HM-tip boor u nodig heeft?
Onze technische adviseurs helpen u bij de keuze van de juiste boor, snijparameters en koeling voor uw toepassing. Vraag een offerte aan of stuur uw materiaal- en gatspecificatie door, dan krijgt u binnen één werkdag een onderbouwd advies.
Wat is een HM-tip boor?
Een HM-tip boor is een spiraalboor waarvan de body uit HSS (High Speed Steel) is vervaardigd, met aan de boorpunt een gesoldeerde snijkant van hardmetaal (HM, ook bekend als wolfraamcarbide of carbide). De Engelse benaming is carbide tipped drill. Deze opbouw geeft de boor twee eigenschappen die zelden samengaan in één gereedschap: de taaiheid en buigvastheid van snelstaal in de schacht, en de hardheid, slijtvastheid en hittebestendigheid van hardmetaal op het snijgedeelte.
Doordat alleen de snijkant uit het duurdere hardmetaal bestaat, is een hardmetaal getipte boor doorgaans aanzienlijk goedkoper dan een volhardmetaal (VHM) boor van dezelfde diameter, terwijl hij in veel praktijksituaties een vergelijkbare of langere standtijd haalt dan een gangbare HSS-boor.
Wanneer kiest u een hardmetaal getipte boor?
HM-tip boren komen het sterkst tot hun recht in situaties waar een VHM-boor te broos is en een HSS-boor te snel verslijt. Concreet:
Opboren van bestaande gaten
Bij het opboren van een bestaand gat of het uitboren van een afgebroken bouteind treft de boor vaak gehard of vervormd materiaal aan, soms met onderbrekingen in de snede. De taaie HSS-body absorbeert de stoten, terwijl de HM-snijkant ook door geharde zones blijft snijden. Een VHM-boor zou hier breken.
Boren in gietijzer en gehard staal tot ca. 45 HRc
Voor seriematig boren in grijs gietijzer, nodulair gietijzer en staalsoorten tot circa 45 HRc bieden HM-tip spiraalboren een uitstekende prijs-prestatieverhouding. De tophoek van 120° (in plaats van de 118° bij standaard HSS) zorgt voor een betere centrering en lagere axiale belasting.
Hand- en machinaal gebruik
Door de robuuste constructie en cilindrische schacht volgens DIN 338 zijn HM-tip boren geschikt voor zowel kolomboormachines, magneetboormachines, conventionele freesmachines als CNC-bewerkingscentra. Ook handmachines met voldoende koppel kunnen ermee uit de voeten, op voorwaarde dat de rondloop en opspanning correct zijn.
RVS en moeilijk verspaanbare materialen
Voor austenitisch RVS, duplex staal en hoog-gelegeerde staalsoorten zijn HM-tip boren bruikbaar, mits u met koeling werkt en de snijsnelheid aangepast houdt. Voor grote series in deze materialen blijft een gecoate VHM-boor met interne koeling de productiefste keuze.
HM-tip versus VHM: het verschil
Het onderscheid tussen een HM-tip boor en een VHM-boor (volhardmetaal) wordt vaak verward, maar is technisch belangrijk:
HM-tip (hardmetaal getipt)
HSS-body met gesoldeerde HM-snijkant. Taai, vergevingsgezind bij minder stijve opspanning, geschikt voor handmachines en oudere kolomboormachines. Lagere aanschafprijs. Maximale snijsnelheid lager dan VHM.
VHM (volhardmetaal)
Volledig massief hardmetaal, vaak met TiAlN- of AlCrN-coating en interne koelkanalen. Hoogste precisie en standtijd, ideaal op CNC met stijve opspanning en hoge Vc. Breukgevoelig bij vibratie of onderbroken snede. Hogere aanschafprijs. Lees meer op onze pagina VHM boren met interne koeling.
Vuistregel: kies HM-tip bij gemengd werk, prototyping, onderhoud en reparatie. Kies VHM bij seriewerk op een stabiele CNC met goede koeling.
Technische specificaties HM-tip spiraalboren
De HM-tip boren in ons assortiment voldoen aan de volgende standaardkenmerken:
Norm en geometrie
DIN 338 (korte uitvoering) of DIN 340 (lange uitvoering). Cilindrische schacht met tolerantie h8. Tophoek 120°. Spaanhoek 3°. Spiraalhoek volgens DIN 338 type N.
Materiaal en oppervlak
Body uit HSS, snijkant uit microkorrel hardmetaal (K10 tot K20 voor staal en gietijzer). Standaarduitvoering blank geslepen. Op aanvraag met TiN- of TiAlN-coating voor verlengde standtijd.
Diameters en lengtes
Diameters van Ø 2,0 mm tot Ø 16,0 mm in stappen van 0,1 mm. Voor grotere diameters of speciale lengtes neemt u contact met ons op.
Snijparameters voor HM-tip boren
De juiste snijsnelheid (Vc) en voeding (fn) hangen af van het te bewerken materiaal en de diameter. Onderstaande richtwaarden gelden bij voldoende koeling en stijve opspanning:
Constructiestaal (S235, S355)
Vc 40 tot 60 m/min, voeding 0,10 tot 0,25 mm/omw afhankelijk van de diameter.
Gietijzer (GG25, GGG40)
Vc 50 tot 70 m/min, voeding 0,15 tot 0,30 mm/omw. Vaak droog te bewerken.
Roestvast staal (AISI 304, 316)
Vc 15 tot 25 m/min, voeding 0,08 tot 0,20 mm/omw. Altijd met koel-smeermiddel werken en pecking vermijden zodat de snijkant niet verlijmt.
Aluminium en non-ferro
HM-tip is hier niet de eerste keuze. Gebruik liever een VHM-boor met polish-flute. Indien u toch HM-tip inzet: Vc 80 tot 120 m/min, hoge voeding.
Voor een exacte berekening van het toerental gebruikt u de formule: n = (Vc x 1000) / (π x D), waarbij D de boordiameter in mm is.
Toepassingen in de praktijk
HM-tip spiraalboren worden ingezet in machinebouw, onderhoud, gereedschapsbouw, plaatwerk, automotive reparatie en algemene metaalbewerking. Specifiek voor: het opboren van bevestigingsgaten, het verwijderen van afgebroken tappen en bouten, het bewerken van laswerk met inclusies, het boren in gehard materiaal waar VHM te breukgevoelig zou zijn, en als economisch alternatief voor VHM bij kleine series of prototyping.
Veelgestelde vragen over HM-tip boren
Wat betekent HM-tip precies?
HM staat voor hardmetaal (ook bekend als wolfraamcarbide). Een HM-tip boor is een spiraalboor uit HSS met een gesoldeerde snijkant van hardmetaal op de boorpunt. De Engelse term is carbide tipped drill.
Wat is het verschil tussen een HM-tip boor en een VHM-boor?
Een HM-tip boor heeft een taaie HSS-body met een hardmetalen snijkant. Een VHM-boor is volledig uit hardmetaal gemaakt. VHM levert hogere precisie en snijsnelheid op CNC, HM-tip is robuuster bij minder stijve opspanning of onderbroken snede.
Kan ik een HM-tip boor gebruiken in een gewone kolomboormachine?
Ja. De cilindrische schacht volgens DIN 338 past in elke standaard boorhouder. Let wel op voldoende koppel en een stabiele opspanning om uitbreken van de hardmetalen snijkant te voorkomen.
Welke tophoek heeft een HM-tip boor?
Standaard 120°, in plaats van 118° bij gangbare HSS-boren. Deze ruimere tophoek geeft betere centrering en verlaagt de axiale belasting op de hardmetalen snijkant.
Is een HM-tip boor geschikt voor RVS?
Ja, mits u koeling gebruikt en de snijsnelheid verlaagt naar 15 tot 25 m/min. Voor grote series in RVS is een gecoate VHM-boor met interne koeling productiever.
Kan ik met een HM-tip boor afgebroken tappen of bouten uitboren?
Ja, dat is een van de klassieke toepassingen. De HSS-body absorbeert de stoten bij onderbroken snede, de HM-snijkant gaat door het geharde materiaal van de afgebroken tap heen. Werk op laag toerental met hoge voeding.
Welke diameter heb ik nodig?
Voor doorgangsgaten gebruikt u de nominale diameter van de bout plus de gewenste speling. Voor schroefdraadgaten raadpleegt u een voorboortabel volgens DIN 13. Bij twijfel: contacteer ons via de offertepagina.
