Wat zijn HSS-boren?

Een HSS-boor is een spiraalboor uit sneldraaistaal, met spaangroeven die de spanen uit het boorgat voeren. Het materiaal blijft hard bij hoge temperaturen, waardoor de boor op hogere toerentallen kan werken zonder meteen bot te worden. HSS-boren worden vooral gebruikt voor het boren in metaal, maar zijn ook geschikt voor hout en kunststof. Voor de meeste werkplaatsen zijn het de werkpaarden die het grootste deel van het boorwerk afhandelen.

De HSS-varianten: HSS-R, HSS-G, HSS-TiN en HSS-Co

Binnen de HSS-boren bestaan er vier hoofdvarianten, elk met een eigen prijs en toepassing:

• HSS-R (rolgewalst): de spiraalgroeven worden in vorm gewalst. Dit is de voordeligste uitvoering, geschikt voor eenvoudig boorwerk in zachtere materialen en occasioneel gebruik.
• HSS-G (geslepen): de groeven worden na het harden nauwkeurig geslepen. Dat geeft een scherpere snijkant, een betere maatnauwkeurigheid en een langere levensduur. De standaardkeuze voor zacht tot middelhard staal.
• HSS-TiN (gecoat): een HSS-G boor met een goudkleurige titaannitride-coating. De coating verlaagt de wrijving en verhoogt de warmtebestendigheid, wat de standtijd merkbaar verlengt bij intensief gebruik.
• HSS-Co (cobalt, ook HSS-E): HSS-staal met 5 tot 8% cobalt. De cobaltlegering houdt zijn hardheid vast bij hogere temperaturen, waardoor deze boor langer scherp blijft in harde en taaie materialen zoals RVS, gehard staal, gietijzer en titaanlegeringen.

HSS-Co cobalt boren: voor RVS en harde materialen

Een gewone HSS-boor verliest bij het boren in RVS of inox snel zijn hardheid, omdat de temperatuur aan de snijkant fel oploopt. Het risico bestaat dan dat het materiaal verhardt en verder boren bijna onmogelijk wordt. Een HSS-Co boor houdt zijn hardheid beter vast en snijdt vlotter door, met minder kans op piepen of verbranden. De cobalt boor is daardoor de aangewezen keuze voor roestvast staal, hooggelegeerd en gehard staal, gietijzer en titanium. Het nadeel is dat cobalt minder flexibel en wat brozer is, dus rustig boren met voldoende koeling blijft belangrijk.

Punthoek en aanslijping: 118 of 135 graden

De punthoek bepaalt hoe de boor centreert en aansnijdt:

• 118 graden: de klassieke punthoek voor algemeen boorwerk in zachtere tot normale materialen.
• 135 graden met split point: een vlakkere punt met kruisaanslijping (volgens DIN 1412). Die zorgt voor een perfecte zelfcentrering, ook op ronde of gebogen oppervlakken, en voorkomt weglopen van de boor. Voorboren of aanpunten is meestal niet nodig. Standaard bij HSS-Co boren.

Lengtes en DIN-normen

HSS-boren zijn er in verschillende lengtes, genormeerd volgens DIN:

• DIN 338: standaardlengte, de meest gebruikte uitvoering.
• DIN 1897: extra kort, voor plaatwerk en stabiel boren.
• DIN 340: lang, voor diepere boringen.
• DIN 1869: extra lang, voor zeer diepe gaten.
• DIN 345: uitvoering met morseconus voor grotere diameters.

Gangbare diameters lopen van ongeveer 1 mm tot 13 mm met cilindrische schacht. Grotere boren worden vaak afgedraaid naar 13 mm zodat ze in een standaard boorkop passen, of uitgevoerd met morseconus.

HSS-boren per materiaal

• Staal (ongelegeerd, laaggelegeerd): HSS-G of HSS-TiN.
• RVS / inox: HSS-Co (5 tot 8% cobalt), 135 graden split point.
• Gehard en hooggelegeerd staal: HSS-Co, met koeling.
• Gietijzer: HSS-G of HSS-Co.
• Titaanlegeringen: HSS-Co.
• Aluminium, koper, messing: HSS-G, vlotte spaanafvoer.
• Kunststof en hout: standaard HSS volstaat.

HSS of VHM: wanneer kies je wat?

HSS-boren zijn taai, vergevingsgezind en betaalbaar, en blijven de logische keuze voor onderhoud, montage en algemeen werk op de boormachine. Voor seriewerk op CNC-machines, zeer harde materialen of hoge snijsnelheden bieden VHM-boren (volhardmetaal) een hogere standtijd en betere maatnauwkeurigheid, maar ze zijn gevoeliger voor verkeerd gebruik en breken sneller bij trillingen of slag. Kort samengevat: HSS voor flexibiliteit en robuustheid, VHM voor productiviteit en precisie bij stabiele opspanning.

Snijdata en koeling

De juiste boorsnelheid hangt af van het materiaal en de boordiameter: hardere materialen en grotere diameters vragen een lager toerental. Gebruik bij metaal steeds boorolie of snijvloeistof om de warmte af te voeren en de standtijd te verlengen, zeker bij RVS en gehard staal. Laat de boor rustig zijn werk doen, forceer niet en zorg voor een goede spaanafvoer bij diepere gaten.

HSS-boren bestellen bij DNS Tools

DNS Tools levert HSS-boren aan verspanende bedrijven, onderhoudsdiensten en professionele gebruikers in Belgie en Vlaanderen. Zoek je een specifieke HSS-G, HSS-TiN of HSS-Co boor, een complete borenset, of advies over de juiste uitvoering en snijdata voor jouw materiaal? Neem contact op voor een offerte of productadvies op maat.

Veelgestelde vragen over HSS-boren

Wat betekent HSS bij boren?

HSS staat voor High Speed Steel of sneldraaistaal. Dit gereedschapsstaal behoudt zijn hardheid bij hoge temperaturen, waardoor HSS-boren op hogere snelheden kunnen werken zonder snel bot te worden.

Wat is het verschil tussen HSS en HSS-Co boren?

Een HSS-Co boor bevat 5 tot 8% cobalt. Daardoor blijft hij langer scherp bij hoge temperaturen en is hij beter geschikt voor harde en taaie materialen zoals RVS, gehard staal en titanium. Een gewone HSS-boor is goedkoper en taaier, maar minder warmtebestendig.

Welke HSS-boor voor RVS of inox?

Voor RVS en inox kies je een HSS-Co cobalt boor met een 135 graden split point. Die centreert goed, blijft langer scherp en vermindert het risico dat het materiaal verhardt. Boor traag en gebruik koeling.

Wat is het verschil tussen HSS-R en HSS-G?

HSS-R boren zijn rolgewalst en voordelig, geschikt voor eenvoudig werk. HSS-G boren zijn na het harden geslepen, wat ze scherper, nauwkeuriger en duurzamer maakt. Voor regelmatig metaalwerk is HSS-G de betere keuze.

Welke punthoek heb ik nodig: 118 of 135 graden?

118 graden is de standaard voor algemeen boorwerk. 135 graden met split point centreert beter, ook op ronde oppervlakken, en is ideaal voor harde materialen en boren zonder voorboren.